در جایی که حق قصاص برای اولیای دم ثابت شده باشد، آنها دو راه بیشتر ندارند: یا درخواست اجرای قصاص کنند یا از حق خود بگذرند. اگر شرایطی وجود نداشته باشد که قصاص منوط به پرداخت دیه باشد (مثل قصاص مرد در برابر زن که نیاز به پرداخت تفاضل دیه دارد)، اولیای دم نمیتوانند بهطور یکطرفه مطالبه دیه کنند. اگر اولیای دم به جای قصاص یا گذشت، خواهان دریافت دیه باشند، این کار بدون رضایت قاتل ممکن نیست. در این صورت باید با قاتل به توافق برسند و او هم راضی به پرداخت دیه شود. در واقع در این شرایط، دیه یک توافق دوطرفه است و اولیای دم حق اجبار قاتل به پرداخت دیه را ندارند.