وقتی کسی کشته میشود و برخی از اولیای دم (مثلاً فرزندان یا پدر و مادر مقتول) کودک یا دیوانه باشند، سرپرست قانونی آنها (مثل پدر یا قیم) میتواند به نفع آنها تصمیم بگیرد. مثلاً میتواند قاتل را قصاص کند، با او مصالحه کند یا از قصاص بگذرد و دیه بگیرد. اما باید همیشه مصلحت بچه یا دیوانه را در نظر بگیرد. همچنین میتواند صبر کند تا آنها بزرگ یا عاقل شوند و خودشان تصمیم بگیرند. اگر در میان اولیای دم، برخی بالغ و عاقل باشند و خواهان قصاص باشند، آنها میتوانند قاتل را قصاص کنند. ولی اگر سرپرست بچه یا دیوانه بخواهد که سهم دیه آنها را از طرف قصاصکنندگان بدهند یا تضمین کنند، باید مطابق خواسته او عمل شود. یعنی حتی اگر بقیه اولیای دم قصاص کنند، باید سهم دیه فرد ناتوان را بپردازند. این قانون فقط برای اولیای دم اصلی نیست؛ اگر حق قصاص به دلیل مرگ خود مقتول یا یکی از اولیای دم به وارثان آنها برسد هم همین حکم جاری است. نکته مهم این است که این قانون شامل جنایتهایی هم میشود که قبل از تصویب قانون مجازات اسلامی جدید اتفاق افتادهاند.