در قانون مجازات اسلامی، جرائم به دو دسته قابل گذشت و غیرقابل گذشت تقسیم میشوند. جرائم قابل گذشت آنهایی هستند که برای شروع یا ادامه تعقیب و رسیدگی، نیاز به شکایت شاکی خصوصی دارند و اگر شاکی بگذرد، پرونده مختومه میشود. طبق این قاعده کلی، هر جرمی که قانون آن را صراحتاً قابل گذشت اعلام نکرده باشد، غیرقابل گذشت به حساب میآید و دستگاه قضایی به طور مستقل و بدون نیاز به رضایت شاکی، آن را تعقیب و مجازات میکند. با این حال، یک استثنای مهم وجود دارد: اگر جرمی از نوع «حق الناس» باشد - یعنی حقی از حقوق فردی و شخصی افراد را نقض کند، مانند ضرب و جرح یا توهین - و در شرع هم قابل گذشت شناخته شود، در این صورت حتی اگر قانون به طور مشخص آن را قابل گذشت اعلام نکرده باشد، باز هم قابل گذشت تلقی میشود. یعنی شاکی میتواند از شکایت خود صرف نظر کند و با گذشت او، تعقیب کیفری متوقف میشود. این استثنا به دلیل احترام به حقوق فردی و اختیار شخص در گذشت از حق خود است.