بر اساس این قاعده بنیادین، هیچ عملی جرم به حساب نمیآید مگر اینکه قانون صریحاً برای آن مجازات تعیین کرده باشد. این یعنی هم انجام کاری که قانون منع کرده (فعل) و هم انجام ندادن کاری که قانون الزام کرده (ترک فعل) میتواند جرم باشد، اما به شرطی که آن رفتار در قانون جرم شناخته شده باشد. در نتیجه، قضات و دادگاهها فقط میتوانند کسی را محکوم کنند که مرتکب رفتاری شده که پیش از ارتکاب، در قانون جرم بودن آن پیشبینی شده است.