اگر کسی که از رأی دادگاه کیفری به دادگاه تجدیدنظر یا دیوان عالی کشور شکایت کرده، مدعی شود که توانایی پرداخت هزینه دادرسی دعوای ضرر و زیان ناشی از جرم را ندارد، باید ادعای اعسار خود را مطرح کند. در این صورت، همان دادگاهی که رأی بدوی را صادر کرده، موظف است فوراً و بدون نوبت به این ادعا رسیدگی کند. منظور از اعسار هم این است که شخص به دلیل تنگدستی قادر به تأمین هزینههای دادرسی نباشد. این ماده فقط مربوط به هزینه دادرسی دعوای ضرر و زیان ناشی از جرم است، نه کل پرونده کیفری. اگر دادگاه ادعای اعسار را بپذیرد، شخص میتواند بدون پرداخت هزینه، روند تجدیدنظر یا فرجامخواهی را برای دریافت خسارت ادامه دهد. در غیر این صورت، باید هزینه را بپردازد یا دعوای او از نظر شکلی رد میشود. تصمیم دادگاه درباره اعسار باید مستند به دلایل و مدارکی باشد که شخص ارائه میدهد، مانند گواهی تمکن مالی یا شهادت شهود. این رسیدگی خارج از نوبت نشاندهنده اهمیت دسترسی آسان به مراحل بالاتر دادگاه برای کسانی است که توان مالی ندارند، اما همچنان به دنبال جبران ضرر و زیان وارده از جرم هستند.