وقتی کسی بر اساس حکم قطعی دادگاه محکوم به پرداخت جریمه نقدی میشود و آن را نمیپردازد، واحد اجرای حکم اموال او را پیدا میکند، توقیف میکند و با فروش آنها (به استثنای اموالی که طبق قانون از فروش آنها معاف هستند) جریمه را وصول میکند. اگر محکومعلیه مال یا درآمد شناختهشدهای نداشته باشد، اجرای احکام میتواند بخشی از حقوق یا سایر درآمدهای او را طبق قانون اجرای احکام مدنی توقیف کند. همچنین محکومعلیه میتواند از دادگاه صادرکننده رأی درخواست پرداخت قسطی جریمه را بکند و دادگاه در صورت اطمینان از توانایی او برای پرداخت اقساط و با گرفتن تضمین مناسب، میتواند با تقسیط موافقت کند. اگر هیچیک از این راهها برای وصول جریمه ممکن نباشد، نوبت به مجازات جایگزین میرسد. برای جریمههای تا پانزده میلیون ریال، هر سی هزار ریال به یک ساعت خدمات عمومی رایگان تبدیل میشود. برای جریمههای بالای پانزده میلیون ریال، یا در مواردی که امکان اجرای خدمات عمومی نباشد، هر سیصد هزار ریال به یک روز حبس تبدیل میشود. نکته مهم: اگر محکومعلیه پیش از محکومیت قطعی به دلیل همان اتهام در بازداشت بوده باشد، دادگاه باید ایام بازداشت قبلی را با احتساب هر سیصد هزار ریال معادل یک روز از مجازات کسر کند و قضات اجرای احکام موظف به رعایت این موضوع هستند. سه نکته دیگر: اولاً، تقسیط جریمه یا تبدیل آن به مجازات دیگر مانع از این نیست که اگر بعداً اموالی از محکومعلیه پیدا شود، باقیمانده جریمه از آن اموال وصول شود. ثانیاً، اگر محکومعلیه ظرف ده روز از ابلاغ احضاریه برای پرداخت جریمه مراجعه کند، قاضی اجرای احکام میتواند او را از پرداخت بیست درصد جریمه معاف کند. دفتر قاضی هم باید این امکان را در برگه احضاریه به محکومعلیه اطلاع دهد.