شخصی که ادعای اعسار (ناتوانی در پرداخت هزینه دادرسی) دارد، دادخواست خود را به دفتر دادگاه تحویل میدهد. مدیر دفتر موظف است ظرف دو روز این دادخواست را به نظر قاضی برساند. اگر قاضی حضور شهود را برای اثبات اعسار لازم بداند، به مدعی اعسار اخطار میکند که در جلسه رسیدگی شهود خود را حاضر کند. مدیر دفتر همزمان یک نسخه از دادخواست اعسار را برای طرف مقابل دعوای اصلی میفرستد و تاریخ جلسه رسیدگی به اعسار را تعیین و به طرفین ابلاغ میکند. حکمی که در این جلسه صادر میشود، چه مدعی اعسار در جلسه حاضر باشد چه نباشد، حکم حضوری محسوب میشود و قابل واخواهی نیست. نکته عملی این است که طرف دعوا نمیتواند بعداً ادعا کند در جلسه حضور نداشته و حکم غیابی بوده است. همچنین اگر قاضی نیازی به شهود نبیند، مدیر دفتر نیازی به اخطار برای حضور شهود ندارد و جلسه بدون شهود تشکیل میشود.