وقتی دادگاه عمومی یا انقلاب در یک پرونده حقوقی رأی صادر میکند، اصل بر این است که آن رأی قطعی و غیرقابل تغییر است. یعنی همان رأی نهایی به حساب میآید و دیگر نمیتوان آن را در مرجع بالاتر شکایت کرد. اما این قاعده کلی استثنا دارد: هر جا که قانون صریحاً اجازه داده باشد طرفهای دعوا میتوانند از رأی دادگاه درخواست تجدیدنظر کنند، رأی دیگر قطعی نیست و باید از طریق دادگاه تجدیدنظر بررسی شود. پس برای فهمیدن اینکه یک رأی قطعی است یا نه، باید به قوانین دیگر مثل قانون آیین دادرسی مدنی مراجعه کرد. مثلاً در پروندههایی که ارزش خواسته از حد معینی بیشتر است یا نوع دعوا خاص است، قانون امکان تجدیدنظر را داده است. در غیر این صورت، رأی دادگاه همانجا تمام میشود و دیگر راهی برای اعتراض به آن در دادگاه بالاتر وجود ندارد. نکته کاربردی این است که اگر رأیی صادر شد و جزو موارد استثنایی قابل تجدیدنظر نبود، طرفین باید به آن تن بدهند و نمیتوانند برای تغییر آن به دادگاه تجدیدنظر بروند. در مقابل، اگر قانون امکان تجدیدنظر را داده باشد، باید در مهلت قانونی درخواست خود را به دادگاه صادرکننده رأی یا مرجع تجدیدنظر ارائه دهند.