گاهی ممکن است ارائهی سند اصلی در دادگاه ممکن نباشد یا بخشی از آن به دلیل محتوای خلاف عفت عمومی، نظم، مصالح عمومی یا حفظ آبروی طرفین یا افراد دیگر قابل روخوانی علنی نباشد. در این شرایط، قانونگذار راهکاری پیشبینی کرده تا هم از محتویات سند غافل نشوید و هم حریمها حفظ شود. بر اساس این حکم، رئیس دادگاه یا دادرس پرونده – و حتی مدیر دفتر دادگاه به نمایندگی از او – موظفاند در حضور هر دو طرف دعوا، فقط قسمتهایی از سند را که به اختلاف مربوط میشود و لازم است، خارجنویس کنند. منظور از «خارجنویس» این است که متن لازم از سند بهطور جداگانه و بدون ذکر بخشهای حساس یا غیرقابل ارائه نوشته میشود. این قاعده تضمین میکند که دادگاه بدون نیاز به روخوانی کامل سند، بتواند به محتوای مرتبط با دعوا دسترسی پیدا کند و در عین حال از بروز مشکلات اخلاقی، امنیتی یا حیثیتی جلوگیری شود. تخلف از این دستور یا خودداری از همکاری با خارجنویس میتواند موجب اطالهی دادرسی یا تصمیم قاضی بر مبنای قرائن موجود شود.