قیم کسی است که قانوناً برای اداره امور مالی و غیرمالی فردی که به دلیل صغر سن یا جنون یا سفاهت نمیتواند از حقوق خود دفاع کند، تعیین میشود. ماده ۱۲۴۰ قانون مدنی یک ممنوعیت مهم برای قیم ایجاد کرده است: او نمیتواند در مقام قیم، با شخص تحت سرپرستی خود (مولیعلیه) دادوستد کند. این ممنوعیت چه به صورت خرید مال مولیعلیه برای خودش باشد و چه فروش مال خودش به مولیعلیه، کاملاً یکسان است. هدف این قانون جلوگیری از سوءاستفاده قیم از موقعیت خود است. زیرا قیم به دلیل اختیاری که دارد میتواند اموال مولیعلیه را به بهایی ناعادلانه به خود منتقل کند یا اموال کمارزش خود را به قیمتی گزاف به او بفروشد. اگر چنین معاملهای انجام شود، باطل و بیاعتبار است و هیچگونه اثر حقوقی نخواهد داشت. در عمل، اگر قیم نیاز به خرید یا فروش برای مولیعلیه داشته باشد، باید از دادگاه درخواست نصب قیم دیگر یا امین موقت کند تا آن معامله توسط فرد بیطرف انجام شود. تخلف از این حکم ممکن است علاوه بر بطلان معامله، مسئولیت مدنی و حتی کیفری برای قیم در پی داشته باشد.