در قانون مدنی ایران، قاعدهای وجود دارد که بر اساس آن، پیش از تقسیم ارث، سهم عدهای از ورثه از ترکه جدا میشود. این افراد «وارث به فرض» نامیده میشوند. ماده ۸۹۶ قانون مدنی سه دسته از این وارثان را معرفی کرده است: مادر متوفی، شوهر او (در صورتی که متوفی زن باشد) و زن یا زنان او (در صورتی که متوفی مرد باشد). نکته مهم این است که این ماده صرفاً به بیان مصادیق «وارث به فرض» پرداخته است. به این معنا که این افراد، صرف نظر از وجود یا عدم وجود سایر ورثه، حتماً سهم مشخص و قانونی خود را از ارث میبرند. برای مثال، اگر مردی فوت کند و مادرش زنده باشد، مادر او سهم معینی از اموال را دریافت میکند، حتی اگر فرزندان دیگری هم در کار باشند. لازم به یادآوری است که این ماده فقط بخشی از قواعد ارث است. سهم دقیق هر یک از این افراد (مادر، زوج و زوجه) و اینکه در چه شرایطی این سهم کم یا زیاد میشود، در مواد دیگر قانون مدنی (مانند مواد ۹۱۳، ۹۱۴ و ۹۴۶) تعیین شده است. بنابراین برای محاسبه دقیق ارث باید به مجموعه این قوانین مراجعه کرد.