فرض کنید خانهای را خریدهاید و بعداً مشخص میشود که فروشنده مالک واقعی نبوده یا شخص دیگری در آن خانه حق دارد. در این وضعیت، اگر فروشنده یا خریدار از شخص ثالثی (مثلاً یک ضامن) بخواهند که مسئولیت جبران این خسارت را بپذیرد، این کار قانونی است. به این نوع تعهد که معمولاً در قراردادهای فروش پیشبینی میشود، «ضمان عهده» یا «ضمان درک» میگویند. مهم این است که این ضمانت فقط برای جبران ضرر ناشی از «مستحقللغیر درآمدن» مال یا پول است؛ یعنی وقتی مشخص شود مال فروخته شده یا پول پرداختی متعلق به شخص دیگری است و خریدار یا فروشنده مجبور به پسدادن آن میشوند. در چنین حالتی، ضامن متعهد میشود خسارت وارده را بپردازد. قانونگذار این نوع ضمان را مجاز دانسته و آن را باطل یا بیاثر نمیداند. نکته کلیدی این است که ضمان عهده لزوماً در خود عقد بیع وجود ندارد و باید جداگانه توافق شود؛ مثلاً در قالب یک شرط ضمن عقد یا یک قرارداد مستقل. اگر چنین شرطی نباشد و مبیع یا ثمن مستحقللغیر درآید، خریدار یا فروشنده صرفاً میتوانند بر اساس قواعد عمومی مسئولیت مدنی یا خیار عیب و تدلیس اقدام کنند.