شرکت اختیاری حالتی است که در آن چند نفر داوطلبانه و با توافق خود با یکدیگر شریک میشوند، بر خلاف شرکت قهری که بدون ارادهٔ طرفین ایجاد میگردد. این نوع شرکت میتواند از دو راه به وجود آید: یا از طریق یک قرارداد رسمی مانند عقد شرکت، یا بر اثر اقدامات عملی شرکا بدون این که عقد جداگانهای منعقد کنند. برای نمونه، اگر دو نفر اموال خود را با میل و اختیار با هم مخلوط کنند (مزج اختیاری) یا چند نفر در ازای کاری که انجام میدهند مالی را به صورت مشترک بپذیرند، در این صورت نیز شرکت اختیاری شکل گرفته است. در این موارد، عمل شرکا خود به خود باعث ایجاد رابطهٔ حقوقی مشارکت میشود، حتی اگر صریحاً عقد شرکتی نوشته نشده باشد. باید توجه داشت که در شرکت اختیاری، اراده و رضایت همهٔ شرکا شرط اصلی است و هیچگونه اجباری در کار نیست. نتیجهٔ حقوقی این نوع شرکت مانند سایر شرکتها، مالکیت مشاع شرکا بر داراییهای شرکت و تقسیم سود و زیان بر اساس توافق یا قانون خواهد بود.