خرید و فروش از روی نمونه در معاملاتی کاربرد دارد که خریدار پیش از دیدن همه کالاها، تنها یک نمونه از آن را میبیند و بر اساس همان نمونه، اقدام به خرید میکند. در این نوع بیع، فروشنده موظف است تمام کالاهایی را که تحویل میدهد، دقیقاً مطابق با همان نمونهای باشد که به خریدار نشان داده شده است. اگر کالاهای تحویلی با نمونه تفاوت داشته باشد، خریدار حق دارد معامله را به هم بزند و قرارداد را فسخ کند. این حق که «خیار فسخ» نامیده میشود، اختیاری است که قانون به خریدار میدهد تا در صورت عدم تطابق کالا با نمونه، از معامله خارج شود.