غصب یعنی کسی مال دیگری را بدون اجازه از تصرف او خارج کند. ماده ۳۱۲ به حالتی میپردازد که مال غصبشده از نوع «مثلی» باشد؛ مثلی مالی است که نمونههای مشابه آن در بازار فراوان است مثل گندم، برنج یا سکه. اگر چنین مالی غصب شود و غاصب نتواند نمونه مشابه آن را پیدا کند تا به مالک پس بدهد، باید قیمت روز پرداخت را به مالک بپردازد. یعنی ارزش مالی را که در لحظه پرداخت دارد، محاسبه و نقداً تسویه کند. حالت دوم وقتی است که نمونه مشابه مال غصبشده در بازار وجود دارد ولی به دلایلی مثل کهنگی یا از رده خارج شدن دیگر ارزش اقتصادی ندارد و از مالیت افتاده است. در این صورت غاصب موظف است آخرین قیمتی را که آن مال قبل از بیارزش شدن داشته، به مالک بدهد. مثلاً اگر یک مدل خاص از تلفن همراه غصب شده و بعداً آن مدل کاملاً از رده خارج شود، غاصب باید قیمت روزی را بپردازد که آن تلفن هنوز ارزش داشت. نتیجه عملی این ماده این است که غاصب نمیتواند با نابودی ارزش مال یا نایاب شدن مثل آن از مسئولیت شانه خالی کند. در هر دو حالت، او باید ضرر مالک را به صورت نقدی جبران کند و ملاک، ارزش مال در زمان پرداخت یا آخرین قیمت آن است.