ضمان قهری یعنی مسئولیت جبران خسارتی که شخص بدون وجود قرارداد یا توافق قبلی، در قبال دیگری پیدا میکند. ماده ۳۰۷ قانون مدنی چهار مورد اصلی را که باعث ایجاد این مسئولیت میشود نام برده: غصب و موارد مشابه آن، نابود کردن مال دیگری (اتلاف)، ایجاد زمینه برای ورود خسارت (تسبیب) و بهرهبرداری از مال یا کار دیگری بدون مجوز (استیفا). در عمل، اگر شما مال کسی را بدون اجازه تصرف کنید یا از آن استفاده کنید، حتی اگر قصد نابودی آن را نداشته باشید، غصب محسوب میشود و باید آن را پس بدهید و خسارت وارده را جبران کنید. اتلاف هم وقتی پیش میآید که مستقیماً مال دیگری را خراب کنید یا از بین ببرید. تسبیب هم موقعی است که شما با کاری که انجام میدهید، سبب نابودی مال یا ضرر به دیگری شوید، مثلاً چالهای در مسیر عمومی بکنید که کسی در آن بیفتد. نکته مهم این است که استیفا یعنی استفاده کردن از مال یا خدمات دیگری بدون رضایت او، مثل اینکه بدون پرداخت هزینه از کسی کار بکشید یا از خانه خالی او استفاده کنید. در این صورت هم شما ضامن هستید و باید اجرت المثل یا ارزش استفادهای که کردهاید را بپردازید. این ماده پایه و اساس بیشتر دعاوی حقوقی مربوط به خسارتهای غیرقراردادی را تشکیل میدهد.