اگر در یک قرارداد، طرفین برای انجام تعهد مثلاً تحویل کالا یا پرداخت پول، مدت مشخصی تعیین کرده باشند، آن طرفی که از اجرای تعهد خودداری کرده فقط پس از پایان آن مدت میتواند از سوی طرف دیگر دعوای خسارت بشنود. به عبارت دیگر، تا زمانی که مهلت مقرر تمام نشده، طرف مقابل حق مطالبه ضرر و زیان ناشی از تأخیر را ندارد. حال اگر در قرارداد هیچ مدتی برای انجام تعیین نشده باشد، برای آن که بتوان خسارت خواست، باید ثابت شود که اولاً طرفی که باید انجام میداد اختیار زمان اجرا را داشته (یعنی تعهد حال و قابل مطالبه بوده) و ثانیاً طرف دیگر انجام آن را از او خواسته ولی او انجام نداده است. در این صورت از همان لحظهای که مطالبه انجام شده و تعهد به موقع اجرا نشده، امکان طرح دعوای خسارت وجود دارد. در هر دو حالت، شرط اصلی برای دریافت خسارت، اثبات این است که تعهد در مهلت مقرر یا پس از مطالبه انجام نشده است. قانونگذار با این ترتیب، از ادعاهای بیمورد و زودهنگام خسارت جلوگیری کرده و ضمانت اجرای تأخیر در اجرای تعهدات را روشن ساخته است.