حریم در قانون مدنی به بخشی از زمینهای اطراف یک ملک، قنات، نهر یا تأسیسات مشابه گفته میشود که برای استفاده کامل و مؤثر از آن ملک یا تأسیسات لازم است. به عبارت دیگر، هر ملک یا منبع آبی برای اینکه بتواند بهخوبی مورد بهرهبرداری قرار گیرد، نیاز به فضایی در اطراف خود دارد که این فضا حریم نامیده میشود. این قانون بهطور خاص برای مالکان املاک، قناتها و نهرها وضع شده است. حریم میتواند شامل محدودهای باشد که برای دسترسی، تعمیر، نگهداری یا جلوگیری از آسیب به ملک یا تأسیسات ضروری است. برای مثال، حریم یک قنات ممکن است شامل زمینهای اطراف آن برای لایروبی یا ترمیم باشد. تعیین دقیق حریم معمولاً بر اساس عرف، قوانین خاص یا نظر کارشناسان انجام میشود. این حق به مالک اجازه میدهد که از تجاوز دیگران به این محدوده جلوگیری کند و در صورت نقض، میتواند از طریق مراجع قانونی اقدام نماید. مفهوم حریم در واقع برای حفظ انتفاع کامل از مال یا تأسیسات ایجاد شده است.