وقف در قانون مدنی ایران یک عمل حقوقی است که به موجب آن، مالک، مال خود را از تصرف خارج میکند و آن را در راه خدا یا برای امور خیریه و عامالمنفعه قرار میدهد. در این تعریف، دو عنصر اصلی وجود دارد: «حبس عین مال» یعنی خود مال (مانند زمین یا ساختمان) از مالکیت واقف خارج میشود و دیگر قابل فروش، بخشش یا انتقال به دیگری نیست. «تسبیل منافع» هم به این معناست که درآمد یا استفاده از آن مال (مانند اجاره یا محصول) باید در راهی که واقف تعیین کرده، مانند کمک به فقرا یا ساخت مسجد، هزینه شود. این ماده صرفاً تعریف وقف را بیان میکند و برای اجرایی شدن آن، شرایط و تشریفات دیگری مانند قبض (تحویل مال به متولی یا موقوفعلیهم) و نیز رعایت قواعد عمومی قراردادها لازم است. در عمل، واقف باید مال خود را به طور دائمی از مالکیت خود خارج کند و حق ندارد بعداً پشیمان شود یا شرط بازگشت مال را بگذارد، مگر در مواردی که قانون استثنا کرده باشد. نتیجه حقوقی وقف این است که مال موقوفه از اموال شخصی واقف خارج شده و به ملکیت خداوند یا عموم فرض میشود و اداره آن بر عهده متولی یا حاکم شرع است. هرگونه تصرفی که با هدف وقف مغایرت داشته باشد، مانند فروش یا رهن مال موقوفه، باطل و غیرقانونی است.