هرگاه شخصی اجازه داشته باشد از مالی استفاده کند بیآنکه مالک آن باشد، در اصطلاح حقوقی میگویند او «حق انتفاع» دارد. این حق به او امکان بهرهبرداری از یک مال را میدهد، ولی مالکیت خودِ مال (عین آن) برای شخص دیگری است. مثلاً کسی اجازه دارد در خانهای زندگی کند که مالک آن شخص دیگری است. حق انتفاع حتی میتواند نسبت به مالی باشد که مالک خاصی ندارد، مثل مباحات عمومی. کسی که حق انتفاع دارد «منتفع» نامیده میشود، و کسی که مالک خود مال است «مالک» است. منتفع نمیتواند مال را بفروشد یا ببخشد یا در آن تصرفی کند که از حد استفاده معمولی فراتر رود، زیرا او فقط حق استفاده دارد و بس. این حق معمولاً برای مدت محدودی ایجاد میشود و پس از پایان مدت یا از بین رفتن مال از میان میرود. کاربرد عملی این ماده در انواع قراردادها مثل وقف، عاریه، و اجاره دیده میشود. در همه این موارد، استفادهکننده مالک عین مال نیست، بلکه صرفاً از منافع آن بهره میبرد. اگر کسی از حد حق خود فراتر رود و به مال آسیب بزند، علاوه بر مسئولیت مدنی، ممکن است تعهدات قراردادی او هم نقض شده باشد.