در قانون مدنی، برخی حقوق و دعاوی وجود دارند که هرچند خودشان «مال» نیستند، اما به دلیل ارتباطشان با زمین و ساختمان، مثل خود اموال غیرمنقول رفتار میشوند. یعنی اگر کسی حق استفاده از خانهی دیگری را داشته باشد، مثلاً حق عمری (که تا پایان عمرش میتواند در آن خانه بماند) یا حق سکنی (که فقط اجازه سکونت دارد)، این حق هم مانند خود خانه، غیرمنقول محسوب میشود. همین طور است دربارهی حق ارتفاق، مثل حق عبور از زمین همسایه یا حق کشیدن لوله آب از ملک دیگری. اگر کسی این حقوق را داشته باشد، از نظر قانونی در حکم مال غیرمنقول است. حتی دعواهایی که بر سر این حقوق پیش میآید، مثل شکایت برای بیرون کردن کسی که خانه را غصب کرده (خلع ید)، همگی تابع قوانین اموال غیرمنقول هستند. نتیجهی عملی این است که برای انتقال یا ایجاد این حقوق باید تشریفات مخصوص اموال غیرمنقول را رعایت کرد، مثل ثبت رسمی سند. همچنین اگر دعوایی بر سرشان شود، در دادگاه محل وقوع ملک باید اقامه شود، نه دادگاه محل سکونت طرفین.